Nieuwsbrief

De functie van het innerlijk gehoor

 

“Geluid is niet onafhankelijk - het staat niet op zichzelf, maar heeft een permanente, constante en onvermijdelijke relatie met stilte. In deze context is de eerste noot niet het begin - ze ontstaat vanuit de stilte die aan haar vooraf gaat.” Aldus Daniël Barenboim in zijn boek Everything is connected - the Power of Music.

Het lezen van deze regels deed me onmiddellijk denken aan de belangrijke functie van het innerlijk gehoor voor ons muzikanten, want wanneer we ons innerlijk gehoor juist gebruiken, kan het de perfecte balans creëren tussen stilte en geluid. Zangers, bijvoorbeeld, worden vanaf het allereerste begin getraind om de  toonhoogte te ‘horen’ voordat ze een toon zingen. Hun innerlijk gehoor is zo goed ontwikkeld dat ze de intervallen daadwerkelijk kunnen horen terwijl ze naar de muziek op papier kijken. Helaas, de meeste strijkers, vooral de violisten en altviolisten (vanwege de complexiteit van hun instrument), hebben het nodig de noten eerst te spelen, voordat ze ze horen. Spanningen, angst en podiumvrees zijn het gevolg en worden besproken in mijn publicaties, samen met toepasselijke oefeningen.

 

De kracht van de stille ritmische stroom is één van de belangrijkste aspecten van muziek. Om een voorbeeld te noemen: als strijkers worden geconfronteerd met een aangehouden pianissimo noot in adagio, zonder streek te wisselen, is de kans aanzienlijk dat de meesten hun grip op de stok verstevigen en in hun hele lichaam verstijven uit angst voor een trilstok. Gevolg is dat hun innerlijk ritmisch gevoel stokt. Zelfs als het lukt de stok te laten bewegen zonder ongelukken, wordt de klank van de toon levenloos en zonder enige betekenis. Zangers kunnen vanuit de stilte een pianissimo-noot laten ontstaan die oneindig lijkt, ogenschijnlijk zonder moeite. Maar ja, zij hebben ook geen viool en geen stok.

 

Stilte is een krachtig middel. Het is interessant te constateren dat zo veel jonge mensen, wiens dagelijkse kost bestaat uit hard rock, ook degenen zijn die interesse tonen in meditatie.

 

Zoals gezegd, de kracht van de stille ritmische stroom is één van de meest belangrijke aspecten van de muziek. Wie heeft niet de gedempte opwinding gevoeld bij de opera, op het moment dat de lichten gedoofd worden, de gordijnen in de spots oplichten, het orkest zich opmaakt en het geluid van de muziek wordt geboren?

 

De stilte heeft ook een speciale en soms onverwachts spirituele kant. Ik had het geluk zo’n diepe spirituele ervaring te hebben, toen ik op één van mijn reizen de nacht doorbracht bij een Franciscaans klooster. Als dank voor hun gastvrijheid bezocht ik voor dag en dauw de eerste viering van de dag. Het was nog donker buiten en we stonden zeker een uur lang in absolute stilte en verlieten vervolgens de ruimte op de klanken van een Gregoriaans gezang. De grote indruk die deze ervaring op me maakte, is vergelijkbaar met het moment dat ik in Rome voor het eerst Michael-Angelo’s perfecte mannengestalte zag oprijzen uit een massief stuk marmer.

 

Als je er zo over nadenkt, is stilte één van de grootste krachten die we hebben, want vanuit de stilte ontstaan geluid en muziek, die op hun beurt zoveel te betekenen hebben in onze levens.






Meld je aan voor de nieuwsbrief

* indicates required